Diş sızlaması diş minesinin veya dişeti dokusunun zayıflaması sonucu oluşan bir rahatsızlıktır. Bu durumda dişin altında bulunan dentin tabakası açığa çıkarak dişi dış uyaranlara karşı hassas hale getirir. Sıcak, soğuk, tatlı veya asidik gıdalar gibi uyaranlar diş içindeki tübülleri uyarır ve ağrıya yol açar. Asidik yiyecekler dişeti çekilmesi, sert fırçalama ve bazı diş tedavileri hassasiyetin başlıca nedenleri arasında yer alır. Diş sızlamasını hafifletmek için potasyum nitrat veya florür içeren diş macunları önerilir; ayrıca flor uygulamalarıyla dişin dayanıklılığı artırılabilir.
Diş Sızlamasının Yaygın Nedenleri Nelerdir?
Diş sızlamasının en yaygın nedenleri arasında diş minesinin incelmesi ve diş eti çekilmesi bulunur. Diş minesinin incelmesi sıcak, soğuk veya asidik maddelere karşı dişi savunmasız bırakır. Diş eti çekildiğinde ise dentin tabakası açığa çıkar ve bu da dış uyaranlara karşı hassasiyet yaratır. Diş hassasiyetini artırabilecek durumlar aşağıdaki gibi sıralanabilir:
- Asidik yiyecek ve içecekler
- Sert diş fırçalama
- Diş eti çekilmesi
- Diş gıcırdatma alışkanlığı
- Ağartıcı veya beyazlatıcı diş tedavileri
Mine Aşınması Hassas Dişlere Nasıl Etkide Bulunur?
Diş minesinin aşınması diş hassasiyetine etki ederek dişlerde ani ve keskin bir ağrıya yol açar. Diş minesi inceldikçe altındaki dentin tabakası açığa çıkar ve bu durum dişin dış uyaranlara karşı savunmasız kalmasına neden olur. Dışarıdan gelen sıcak, soğuk veya asidik maddeler sinir uçlarını uyararak rahatsız edici bir ağrı oluşturur. Diş minesinin incelmesinde en önemli faktörlerden biri de asidik yiyecek ve içeceklerin sık tüketilmesidir. Bu tür yiyecek ve içecekler ağızda asidik bir ortam yaratarak diş minesinin mineral kaybına neden olur ve dişleri daha hassas hale getirir.
Başlıca asidik yiyecek ve içecekler:
- Limon ve turunçgiller
- Meyve suları
- Gazlı içecekler
- Enerji içecekleri
Ayrıca yanlış diş fırçalama teknikleri de diş minesinin incelmesine neden olabilir. Çok sert diş fırçaları kullanmak ya da aşındırıcı içeriğe sahip diş macunlarıyla sık sık fırçalama mine yüzeyinde mekanik aşınma oluşturur. Özellikle asidik gıdalar tükettikten hemen sonra dişleri fırçalamak mineyi daha savunmasız bir hale getirir.
Diş Eti Çekilmesi Diş Hassasiyetine Yol Açabilir mi?
Diş eti çekilmesi diş hassasiyetine yol açan başlıca etkenlerden biridir. Diş etlerinin diş yüzeyinden çekilmesiyle diş kökleri açığa çıkar bu da dişlerin dış uyarıcılara karşı korunmasız kalmasına neden olur. Diş kökleri açığa çıktığında soğuk ya da sıcak gibi ısıl, tatlı veya asitli gıdalar gibi kimyasal hatta diş yüzeyine dokunma gibi basit uyaranlar bile sinir uçlarına hızla ulaşır ve keskin bir ağrı hissine yol açar.
Diş eti çekilmesinin en yaygın nedenleri arasında şunlar bulunur:
- Yanlış diş fırçalama teknikleri
- Sert kıllı diş fırçalarının kullanımı
- Periodontal hastalık
- Hormonal değişiklikler
- Diş eti iltihapları
- Genetik yatkınlık
- Yetersiz ağız hijyeni
Diş eti çekilmesinden kaynaklanan hassasiyeti azaltmak için doğru diş fırçalama tekniklerinin kullanılması önem taşır. Yumuşak kıllı fırçalar tercih edilmeli diş etlerine zarar vermeyecek nazik bir fırçalama yöntemi uygulanmalıdır. Diş hekimleri tarafından önerilen ağız bakım ürünlerinin kullanılması ve düzenli aralıklarla profesyonel temizlik yapılması hassasiyetin kontrol altına alınmasında faydalıdır. Periodontal tedaviler ise diş etlerinin sağlığını koruyarak çekilme riskini azaltır. Bu önlemler hem diş hassasiyetini gidermeye yardımcı olur hem de diş sağlığının uzun vadede korunmasına katkı sağlar.
Hangi Diş Tedavileri Geçici Diş Hassasiyetine Neden Olabilir?
Diş tedavileri sonrasında geçici diş hassasiyeti yaygın olarak görülür ve bu durum genellikle dentin tabakasının açığa çıkması veya diş dokusunun tahrişi ile ilişkilidir. Tedavi sonrasında dış etkenlerin dişin iç kısmındaki sıvıları harekete geçirmesiyle sinir uçları uyarılır bu da kısa süreli hassasiyete yol açabilir. İşte bazı diş tedavilerinin neden olabileceği geçici hassasiyetler:
- Diş beyazlatma işlemi sırasında kullanılan maddeler
- Diş çürüğü tedavisi ve dolgu uygulamaları
- Diş hekimleri tarafından yapılan profesyonel temizlik işlemleri
- Kron yerleştirme işlemi
- Kök planlama ve ölçekleme işlemleri
Bu tedavilerden sonra diş yüzeyinde veya sinir dokusunda meydana gelen değişiklikler hassasiyet oluşturabilir fakat çoğunlukla birkaç gün ya da hafta içinde bu hassasiyet ortadan kalkar. Diş beyazlatma işlemi kullanılan beyazlatıcı maddelerin diş minesine nüfuz etmesi nedeniyle kısa süreli bir hassasiyete yol açabilirken; dolgu işlemleri çürük temizliği sırasında sinirlerin etkilenmesiyle hassasiyet yaratabilir. Diş temizliği işlemlerinde ise plak ve tartar temizliği sonucu açığa çıkan yüzeyler geçici olarak hassaslaşabilir. Ayrıca kron uygulamaları ve kök planlama gibi işlemler sonrası diş ve dişeti iyileştikçe hassasiyetin azalması beklenir.
Hassasiyet Giderici Diş Macunları Hassas Dişleri Nasıl Rahatlatır?
Hassas dişler için kullanılan diş macunları iki ana aktif bileşenle diş hassasiyetini azaltır. Potasyum nitrat ve stanöz florür içeren bu macunlar hassasiyeti farklı mekanizmalarla giderir.
Potasyum Nitrat:
- Dişin içindeki sinirleri sakinleştirir
- Kanalcıkları doldurarak sinir uçlarını korur
- Düzenli kullanımda hassasiyeti azaltır
Stanöz Florür:
- Kanalcıklar üzerinde koruyucu bir tabaka oluşturur
- Dentin tabakasını kapatarak dış uyaranları engeller
- Antibakteriyel etkisiyle diş eti sağlığını korur
Potasyum nitrat özellikle sinir uçlarını sakinleştirerek hassasiyeti giderirken stanöz florür kanalcıkların üzerine koruyucu bir katman oluşturarak dişleri koruma altına alır. Bu iki bileşen düzenli kullanıldığında dişlerin dış etkenlere verdiği tepkiyi azaltır ve hassas dişlere kalıcı bir rahatlama sağlar.
